Identyfikatory pracowników ochrony a ochrona danych osobowych | OCHRONA24.info

Identyfikatory pracowników ochrony a ochrona danych osobowych

Identyfikatory pracowników ochrony a ochrona danych osobowych

W ostatnim czasie o ochronie danych osobowych zrobiło się bardzo głośno na skutek wejścia w życie słynnej już RODO. W tym kontekście pojawiły się również pytania o legalność zobowiązywania pracowników ochrony do noszenia identyfikatorów, które poza tym, że zawierają imię i nazwisko, to często również i zdjęcie danej osoby.

Imię i nazwisko oraz wizerunek stanowią z całą pewnością dane osobowe. Nie każdemu również podoba się, że wszystkie napotkane w pracy osoby mogą z łatwością dowiedzieć się jak się nazywamy. Ma to znaczenie szczególnie w pracy pracowników ochrony, gdzie dochodzi do styczności z osobami, które mogą stanowić źródło problemów poza pracą, a nie rzadko też potencjalne zagrożenie.

Czy zatem zgodne z prawem jest nakazywanie noszenie identyfikatorów w widocznym dla wszystkich miejscu przez pracowników ochrony w trakcie wykonywania zadań służbowych? Czy w warunkach imprezy masowej jest to również legalne?

Pracownik Ochrony

Identyfikator

Dane, których podania od pracownika może żądać pracodawca (bez konieczności uzyskania jego zgody), określone zostały w art. 221 Kodeksu pracy oraz w przepisach odrębnych. Są to m.in. imię (imiona), nazwisko, PESEL, imiona rodziców, data urodzenia, adres itd. Pozyskane dane osobowe pracodawca przetwarza wówczas na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Jest to zgodne z prawem, gdyż przetwarzanie tych danych jest niezbędne do zrealizowania uprawnień i spełniania obowiązków wynikających z przepisów prawa. W RODO odpowiednik tego przepisu to art. 6 ust. 1 lit. c – „przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze”.

Należy wskazać, że przepis art. 221 Kodeksu pracy nie obejmuje wizerunku pracownika. Mimo to, powołując się na przesłankę przetwarzania danych, jaką jest prawnie uzasadniony interes realizowany przez administratora danych (art. 6 ust. 1 lit. f RODO), pracodawca może umieszczać na identyfikatorach nie tylko dane w postaci imienia i nazwiska, ale również
zdjęcie pracownika. Ważnym jest jednak, aby kwestie te były uregulowane w regulaminie pracy. Powyższe stwierdzenie znajduje poparcie w opinii GIODO (pismo nr DOLiS-035-219/07/461/08) gdzie orzeczono, że zamieszczenie zdjęcia pracownika na identyfikatorze służbowym wymaga jego zgody, chyba że obowiązujący w zakładzie pracy przepis wewnętrzny nakazuje obowiązek noszenia identyfikatorów ze zdjęciem. Wtedy zgoda pracownika nie jest wymagana.

Na podstawie Ustawy o ochronie osób i mienia (dalej uooim) przedsiębiorca, wykonujący działalność gospodarczą w zakresie ochrony osób i mienia, ma obowiązek oznaczenia pracowników ochrony w sposób jednolity i umożliwiający ich identyfikację (art. 20 uooim). Przepis ten nie wskazuje jednak na obowiązek noszenia czy nawet samego posiadania identyfikatorów a tym  bardziej na umieszczanie na takich identyfikatorach danych pracowników ochrony.

Z treści przepisu art. 20 uooim nie wynika obowiązek oznaczenia pracowników ochrony w sposób umożliwiający ustalenie ich imion i nazwisk

– Kręgulec R., Pajorski P., Ustawa o ochronie osób i mienia. Komentarz, 2015.

Co do samego wyglądu identyfikatorów, Ustawa o ochronie osób i mienia wskazuje jedynie, że muszą one w sposób widoczny różnić się od identyfikatorów i odznak funkcjonariuszy i pracowników służb publicznych (art. 21 uooim).

Zatem jeżeli jest to wolą pracodawcy, pracownik może zostać przez niego zobowiązany do noszenia identyfikatora zawierającego jego imię i nazwisko. Jeżeli dodatkowo miałby na nim widnieć wizerunek pracownika – konieczna jest zgoda pracownika lub odpowiedni zapis w regulaminie pracodawcy. Żaden przepis nie nakłada jednak obowiązku noszenia identyfikatorów na pracowników ochrony.

Legitymacja

Identyfikator to nie to samo co legitymacja!

Ścisłe określenie przez ustawodawcę wzoru legitymacji kwalifikowanego pracownika ochrony nie pozwala na łączenie jej funkcji z tzw. identyfikatorem, stosowanym przez większość pracodawców

– Kręgulec R., Pajorski P., Ustawa o ochronie osób i mienia. Komentarz, 2015.

Legitymację pracownika ochrony fizycznej, kwalifikowanego pracownika ochrony fizycznej lub kwalifikowanego pracownika zabezpieczenia technicznego wystawia:

  • kierownik jednostki – w przypadku wewnętrznej służby ochrony (art. 9a uooim);
  • przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie ochrony osób i mienia (art. 20 uooim).

Pracownik ochrony fizycznej ma obowiązek posiadać przy sobie legitymację, o której mowa powyżej i okazać ją na żądanie osoby, względem której prowadzi czynności. Wyłączenie obowiązku okazania stanowi przesłanka zagrożenia życia lub zdrowia pracownika lub innych osób i dóbr powierzonych (art. 38a ust. 1 i 2 uooim).

Wzory legitymacji szczegółowo określa Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie legitymacji pracowników ochrony.

Służba Porządkowa i Służba Informacyjna

W przypadku służby porządkowej i informacyjnej nie istnieje swoboda decyzji co do możliwości noszenia identyfikatorów, jak ma to miejsce przy pracownikach poza imprezami masowymi. Tutaj przepisy wprost wprowadzają obowiązek posiadania identyfikatorów i noszenia ich w widocznym miejscu. Regulują również, co mają one zawierać. Co ważne, w wykazie tym nie ma imienia i nazwiska pracownika służby porządkowej czy informacyjnej.

Art.  21 Ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych:
1. Kierownik do spraw bezpieczeństwa, członkowie służby porządkowej i służby informacyjnej obowiązani są do noszenia w widocznym miejscu identyfikatora wydanego przez organizatora.
2. Identyfikator zawiera następujące informacje:
1)nazwę wystawcy;
2)numer identyfikacyjny i wizerunek twarzy;
3)termin ważności;
4)pieczęć i podpis wystawcy.

Powyższy przepis ma charakter katalogu zamkniętego – tzn. wskazano w nim, co identyfikator ma zawierać. Nie ma zatem podstawy do umieszczania na identyfikatorach służby porządkowej czy informacyjnej imion i nazwisk jej członków. Te dane są przeznaczone do ewidencji wydanych identyfikatorów, którą ma obowiązek prowadzić organizator (art. 21 pkt 3 ubim), nie do wiadomości każdego uczestnika imprezy masowej.

Obowiązek noszenia identyfikatorów wyjaśnił w sposób dostateczny w swoim Komentarzu do ustawy C. Kąkol:

Ponieważ członkowie służb porządkowych i informacyjnych mają liczne uprawnienia
o charakterze władczym, a także obowiązki, które muszą wypełniać wobec uczestników imprezy masowej, powinni być rozpoznawalni. Uczestnicy imprezy masowej winni wiedzieć, że określona osoba, która np. kieruje do niej polecenie określonego zachowania, jest do tego uprawniona. Według § 4 ust. 3 r.w.k.s.b. członka służby porządkowej i członka służby informacyjnej wyposaża się w identyfikator wydany przez organizatora imprezy masowej oraz jednolity i umożliwiający łatwą identyfikację ubiór opatrzony na plecach odblaskowym napisem – odpowiednio – „SŁUŻBA PORZĄDKOWA” lub „SŁUŻBA INFORMACYJNA”. Wymiary tych napisów nie zostały określone. Jednak w kontekście obowiązku łatwej identyfikacji wydaje się, że napisy te powinny być odpowiednio duże i wyraźne

– C. Kąkol, Bezpieczeństwo Imprez Masowych Komentarz, wyd. II, LEX el. 2017.

Konieczność posiadania identyfikatorów na imprezach masowych wynika również z obowiązków zawartych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 sierpnia 2011 r. w sprawie wymogów, jakie powinni spełniać kierownik do spraw bezpieczeństwa, służby porządkowe i służby informacyjne (dalej r.w.k.s.b.). Zgodnie z tym rozporządzeniem, okazać umieszczony w widocznym miejscu identyfikator, w sposób umożliwiający osobie legitymowanej odczytanie danych na nim zawartych należy:

  • przed rozpoczęciem legitymowania osoby uczestniczącej w imprezie masowej, w celu ustalenia jej tożsamości (§  6 r.w.k.s.b.);
  • przed rozpoczęciem przeglądania zawartości bagażu lub odzieży osoby uczestniczącej w imprezie masowej (§  7 pkt 2 r.w.k.s.b.);
  • przed wezwaniem do opuszczenia imprezy masowej, w przypadku osoby uczestniczącej w imprezie masowej, która swoim zachowaniem zakłóca porządek publiczny lub postanowienia regulaminu obiektu (terenu) albo regulaminu imprezy masowej (§  8 r.w.k.s.b.).

Podsumowując, czy się to pracownikom ochrony podoba, czy nie – jeżeli wymaga tego pracodawca lub bezpośrednio przepisy – identyfikator trzeba nosić. Oczywiście, jak opisałam to wyżej, istnieją wyłączenia, wyjątki, a także sytuacje kryzysowe gdzie działamy w sytuacji zagrożenia. Wtedy kwestie takie jak identyfikatory schodzą na dalszy plan. Warto jednak (tym bardziej w czasie wszechobecnej dyskusji o ochronie danych osobowych), znać realia i prawo,  jakie obowiązuje w tym temacie w kontekście branży ochrony.

Czytaj również: Czy pracownik ochrony musi nosić mundur?

 

Bibliografia:

  1. Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia
  2. Ustawa z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych
  3. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
  4. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. ochrona danych osobowych
  5. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 sierpnia 2011 r. w sprawie wymogów, jakie powinni spełniać kierownik do spraw bezpieczeństwa, służby porządkowe i służby informacyjne
  6. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie legitymacji pracowników ochrony
  7. Kąkol Cezary, Bezpieczeństwo imprez masowych, Komentarz, wyd. II, lex elektr. 2017
  8. Kręgulec Rafał, Pajorski Paweł, Ustawa o ochronie osób i mienia. Komentarz, WK 2015

                               

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o