RPO: Badanie zatrzymanego w obecności policjanta ingeruje w konstytucyjne prawo do prywatności

RPO twierdzi, że badanie zatrzymanego w obecności policjanta ingeruje w konstytucyjne prawo do prywatności. Fot. Policja

RPO twierdzi, że badanie zatrzymanego w obecności policjanta ingeruje w konstytucyjne prawo do prywatności. Fot. Policja

Obecność funkcjonariusza podczas badania lekarskiego osoby pozbawionej wolności ingeruje w konstytucyjne prawo do prywatności i wymaga uregulowania w ustawie – przekonuje Rzecznik Praw Obywatelskich. Jak twierdzi, badania w obecności policjanta powinny być ograniczone do niezbędnej konieczności, z racji bezpieczeństwa. W tym zakresie MSWiA już kilka lat temu zapowiadało stosowne zmiany legislacyjne, co jednak nie nastąpiło.

W związku z wpływającymi skargami, Rzecznik Praw Obywatelskich już w 2014 roku wystąpił do MSWiA w sprawie uregulowania na poziomie ustawy przeprowadzania badań medycznych osób zatrzymanych w obecności funkcjonariuszy Policji, Biura Ochrony Rządu i Straży Granicznej.  W odpowiedziach z października 2014 r. i sierpnia 2015 r. RPO dostał informacje o trwających pracach nad zmianą ustawy o Policji oraz  innych służb podległych MSWiA.

Od tego czasu minęły trzy lata, a do odpowiedniego unormowania nie doszło, choć zarówno ustawa o Policji, jak i o Straży Granicznej, były ostatnio wiele razy nowelizowane.

Zmieniły się zaś regulacje dotyczące Biura Ochrony Rządu, które od  lutego 2018 r. zastąpiła nowa formacja, Służba Ochrony Państwa. W ustawie z 8 grudnia 2017 r. o SOP nie ma przepisów co do obecności jej funkcjonariuszy przy badaniach zatrzymanych. – Oznacza to że funkcjonariusze SOP, niezależnie od okoliczności, nie są uprawnieni do uczestniczenia przy badaniu medycznym osoby zatrzymanej – wskazuje Adam Bodnar.

Ponadto Rzecznik dostrzegł również konieczność ustawowego uregulowania badań i zabiegów medycznych wykonywanych w obecności policjanta wobec osób aresztowanych i skazanych, a konwojowanych do placówek medycznych. Chodzi też o nagłą konieczność pomocy medycznej podczas konwojowania do sądu, prokuratury czy więzienia.

Dziś reguluje to jedynie Zarządzenie Komendanta Głównego Policji. Zgodnie z nim policjanci powinni ustalić z lekarzem sposób postępowania wobec osoby konwojowanej, zapewniający bezpieczne przeprowadzenie niezbędnych czynności medycznych, w tym pozostawienie kajdanek oraz przeprowadzenie badania w obecności konwojenta, jeżeli nie ma do tego przeciwwskazań medycznej. – Nie można zgodzić się na uregulowanie tego na poziomie aktu wewnętrznego –  podkreśla Rzecznik.

Obecność innej osoby w trakcie badania lekarskiego lub zabiegu medycznego ingeruje bowiem w prawo pacjenta do prywatności, rozumiane jako prawo do zachowania w tajemnicy informacji o życiu prywatnym, w tym o stanie zdrowia i prowadzonym leczeniu. Obecność takich osób nie służy też właściwej relacji między lekarzem a pacjentem. Pacjent może czuć się skrępowany obecnością osoby spoza służby zdrowia w trakcie badań, podczas których konieczne może być zdjęcie odzieży i bielizny albo przekazanie intymnych informacji o stanie zdrowia. Dlatego przeprowadzanie badań lekarskich i udzielanie innych świadczeń zdrowotnych w obecności funkcjonariusza niewykonującego zawodu medycznego powinno być ograniczone do niezbędnej konieczności.

Czytaj też:

Aresztanci skarżą się, że policja stosuje wobec nich tortury. RPO interweniuje

W 2014 roku Trybunał Konstytucyjny uznał, że prywatność jednostki – tam, gdzie jest to możliwe – powinna być chroniona w imię fundamentalnej wartości konstytucyjnej, jaką jest godność człowieka. TK wypowiedział się wtedy co do wniosku osadzonego w sprawie udzielania mu świadczeń medycznych w obecności funkcjonariusza Służby Więziennej. Zdaniem RPO, racje z uzasadnienia tego wyroku powinny zostać jednak uwzględnione także co do funkcjonariuszy innych służb.

Rzecznik podkreśla, że w dążeniu do prawidłowego wyważenia pomiędzy prawem osadzonego do prywatności a bezpieczeństwem personelu medycznego, należy kierować się zasadą proporcjonalności. Według RPO, ustawodawca powinien wskazać te kategorie osadzonych, którzy potencjalnie mogą stwarzać zagrożenie i wobec których świadczenia zdrowotne muszą być wykonywane w obecności funkcjonariusza. W pozostałych sytuacjach – zdaniem Adama Bodnara – zasadą powinien być brak funkcjonariusza przy badaniu – chyba, że wystąpi o to personel medyczny.

Czytaj też:

Oczyszczeni z zarzutów funkcjonariusze wrócą do służby i otrzymają zaległe pensje

Po wyroku TK znowelizowano Kodeks karny wykonawczy. – W podobny sposób powinny zostać uregulowane te kwestie w odniesieniu do działań podejmowanych przez funkcjonariuszy policji wobec zatrzymanych, aresztowanych i skazanych, którym udzielane są świadczenia zdrowotne – uważa Rzecznik.

Adam Bodnar zwrócił się do ministra spraw wewnętrznych i administracji Joachima Brudzińskiego o podjęcie odpowiedniej inicjatywy legislacyjnej.

Czytaj również: Osadzeni skarżą się, że widzenia z adwokatami są nadzorowane. Interwencja RPO

3
Dodaj komentarz

avatar
3 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
3 Comment authors
RobertoloTomek Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
Tomek
Gość
Tomek

Brawo. Tylko kto będzie ponosił odpowiedzialność gdy badany zwieje albo weźmie lekarza na zakładnika?
Więcej praw dla osadzonych/zatrzymanych etc., to nie będzie go nawet można prowadzić trzymając za rękę (molestowanie!?).

olo
Gość
olo

Skąd ten Niedorzecznik się urwał? Może jeszcze wprowadzić przepis, że policjant nie może pytać zatrzymanego o stan zdrowia? W końcu nie jest lekarzem. Niech się rzecznik weźmie za ochronę praw poszkodowanych w przestępstwach, a nie ich sprawców. Przestępca dokonując czynu zabronionego niejako z automatu powinien zostać pozbawiony większości swoich praw. To powinna być naturalna konsekwencja łamania prawa

Robert
Gość
Robert

To może niech TK zakaże sądom wydawania kar pozbawienia wolności, bo pozbawiają ich wolności, ograniczają w sposób znaczący ich prawa do prywatności. Cele oczywiście wyłącznie pojedyncze, prywatność musi być zachowana. ???

Ostatnio dodane