RPO o zatrzymaniu zabójcy 10-latki z Mrowin: Użyte przez policję środki były niepropocjonalne i pokazowe

Zdaniem ekspertów Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur użyte wobec zabójcy 10-latki z Mrowin środki były nieproporcjonalne i miały charakter pokazowy. Fot. Dolnośląska Policja

Zdaniem ekspertów Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur użyte wobec zabójcy 10-latki z Mrowin środki były nieproporcjonalne i miały charakter pokazowy. Fot. Dolnośląska Policja

Nie były potrzebne kajdanki zespolone ani chwyt obezwładniający. Zatrzymany nie stawiał oporu – to zdanie Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie zatrzymania zabójcy 10-letniej Kristiny z Mrowin.

Zdaniem ekspertów Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur, działających przy Biurze RPO, użyte wobec zabójcy 10-latki z Mrowin środki wydają się w tym przypadku nieproporcjonalne i mają charakter pokazowy, stanowiący przykład manifestacji siły państwa wobec jednostki, do którego nie powinno dojść w demokratycznym państwie prawa. Za niedopuszczalne uważają wyprowadzenie zatrzymanego z budynku boso i niekompletnie ubranego, a następnie pozostawienie zatrzymanego w takim stanie, w czasie wykonywania czynności procesowych. Takie zachowanie narusza godność zatrzymanego i stanowi pogwałcenie praw człowieka – twierdzą.

Z posiadanych przez KMPT informacji nie wynika, by podejrzany miał obrońcę (z urzędu lub wyboru), co może budzić wątpliwości co do właściwej realizacji jego prawa do obrony. Uważają oni, że charakter popełnionego czynu (liczba ciosów nożem które miały być zadane ofierze) i zapowiedzi prokuratury o skierowaniu podejrzanego na badania psychiatryczne mogą sugerować, że człowiek ten może nie mieć właściwego rozeznania co do swojej sytuacji prawnej i znaczenia składanychoświadczeń.

– Mamy nadzieję, że opisane wyżej uwagi staną się przedmiotem refleksji ze strony odpowiednich władz i systemowych działań – podkreślają eksperci Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur.

Czytaj także: Policjanci naruszyli zakaz tortur. Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

Ustalenia ekspertów KMPT

Z opublikowanego przez dolnośląską Policję nagrania oraz doniesień prasowych wynika, że 16 czerwca 2019 r., w godzinach popołudniowych, funkcjonariusze grupy realizacyjnej policji zatrzymali 22-letniego mężczyznę podejrzanego o zabójstwo.

Mężczyzna w czasie zatrzymania nie stawiał oporu. Mimo to został położony na brzuchu, na podłodze, po czym założono mu kajdanki zespolone na trzymane z tyłu ręce i na nogi. Z budynku został wyprowadzony boso, w samej bieliźnie i koszulce, ze skutymi rękami i nogami. Funkcjonariusze stosowali chwyt obezwładniający, powodujący, że zatrzymany szedł mocno pochylony do dołu. Przez cały czas doprowadzenia zatrzymanemu towarzyszyli zamaskowani funkcjonariusze policji.

Zatrzymany został przesłuchany przez policję. W czasie przesłuchania siedział na krześle i był skuty kajdankami zespolonymi, założonymi na ręce trzymane z tyłu i nogi. Był boso, ubrany jedynie w bieliznę i koszulkę. Zdjęcie z tego przesłuchania zostało zamieszczone na jednym z portali społecznościowych. Mężczyzna nie miał na nim zasłoniętej twarzy. Zdjęcie podpisano “Niech każdy go zobaczy…”. W komentarzach do zdjęcia podano pełne dane zatrzymanego i link do jego konta na portalu społecznościowym. Zdjęcie zostało wielokrotnie udostępnione przez użytkowników. Pojawiły się też wpisy, w których życzono mężczyźnie śmierci i nawoływano do linczu. Policja wszczęła w tej sprawie postępowanie wyjaśniające.

Po kilku godzinach od zatrzymania mężczyzna został doprowadzony do Prokuratury Okręgowej w Świdnicy, gdzie zostały mu przedstawione zarzuty i został przesłuchany w charakterze podejrzanego. Przesłuchanie trwało pięć godzin i odbywało się późno w nocy (20:00-1:00). Mężczyzna przyznał się do zarzucanego mu czynu.

18 czerwca 2019 r. Sąd Rejonowy w Świdnicy zastosował wobec mężczyzny środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztu na okres trzech miesięcy.

Zatrzymanemu nie udzielono pomocy prawnej. Przez cały okres pozostawania w dyspozycji organów ściągania, przesłuchań i innych czynności procesowych oraz posiedzenia sądu w przedmiocie tymczasowego aresztowania, podejrzany nie miał obrońcy – zarówno z wyboru, jak i z urzędu.

Czytaj także: Policjanci winni nieludzkiego traktowania zatrzymanego. Eksperci RPO: “Wyrok jest przełomowy”

Ocena Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur

W ocenie Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur sposób traktowania zatrzymanego przez organy ścigania stanowi poniżające traktowanie, które jest bezwzględnie zabronione zarówno przez Konstytucję (art. 40), jak i umowy międzynarodowe (art. 16 Konwencji ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, art. 3 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 1950 r., art. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych).

Sposób zatrzymania i doprowadzenia zatrzymanego na czynności procesowe był nieproporcjonalny do sytuacji i nie znajduje uzasadnienia z punktu widzenia celu samej czynności. Wątpliwości budzi samo użycie grupy realizacyjnej w stosunku do 22 latka – osoby, która nie działała w ramach zorganizowanego związku lub grupy przestępczej lub związku o charakterze zbrojnym. Użyte przez policję środki wydają się w tym przypadku nieproporcjonalne i mają charakter pokazowy, stanowiący przykład manifestacji siły państwa wobec jednostki, do którego nie powinno dojść w demokratycznym państwie prawa.

Uzasadnienia nie znajduje też stosowanie po zatrzymaniu kajdanek zespolonych oraz chwytu obezwładniającego. Stosowanie takich środków stanowi dodatkową, nieuzasadnioną dolegliwość. Zatrzymany nie stawiał bowiem oporu, nie był agresywny, zaś doprowadzenia odbywały się w asyście licznej grupy funkcjonariuszy, zdolnych do odpowiedniej reakcji w przypadku agresji lub próby ucieczki. W ocenie KMPT zatrzymany mógł zostać doprowadzony na czynności procesowe bez kajdanek. W przypadku uzasadnionej konieczności zapobieżenia ucieczce, agresji lub autoagresji, wystarczającym środkiem wydaje się stosowanie kajdanek zakładanych na ręce.

Czytaj także: Trzy lata po śmierci Igora Stachowiaka. RPO publikuje oświadczenie

Zgodnie z ustawą o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej środki te używa się lub wykorzystuje w sposób niezbędny do osiągnięcia celów tego użycia lub wykorzystania, proporcjonalnie do stopnia zagrożenia, wybierając środek o możliwie jak najmniejszej dolegliwości (art. 6 ust. 1).

W tym kontekście niepokój budzi też stosowanie kajdanek zespolonych podczas przesłuchania przez policję. Zatrzymany znajdował się bowiem w budynku Policji, zaś w czynności procesowej uczestniczyło kilku policjantów. Funkcjonariusze mieli więc możliwość zapewnienia bezpieczeństwa i właściwej realizacji czynności służbowej, bez uciekania się do tak restrykcyjnego środka jakim są kajdanki zespolone.

Za niedopuszczalne należy uznać wyprowadzenie zatrzymanego z budynku boso i niekompletnie ubranego, a następnie pozostawienie zatrzymanego w takim stanie, w czasie wykonywania czynności procesowych. Takie zachowanie narusza godność zatrzymanego i stanowi pogwałcenie praw człowieka.

KMPT jest również zaniepokojony niezapewnieniem podejrzanemu odpowiedniej pomocy prawnej. Z posiadanych informacji nie wynika, by podejrzany miał obrońcę (z urzędu lub wyboru), co może budzić wątpliwości co do właściwej realizacji jego prawa do obrony. Charakter popełnionego czynu (liczba ciosów nożem które miały być zadane ofierze) i zapowiedzi Prokuratury o skierowaniu podejrzanego na badania psychiatryczne mogą sugerować, że człowiek ten może nie mieć właściwego rozeznania co do swojej sytuacji prawnej i znaczenia składanych przez siebie oświadczeń i powinien mieć przyznanego obrońcę z urzędu.

Czytaj także: Aresztanci skarżą się, że policja stosuje wobec nich tortury. RPO interweniuje

Zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1919 z dnia 26 października 2016 r. w sprawie pomocy prawnej z urzędu dla podejrzanych i oskarżonych w postępowaniu karnym oraz dla osób, których dotyczy wniosek w postępowaniu dotyczącym europejskiego nakazu aresztowania (Dz.U.UE.L.2016.297.1) podejrzani, którzy nie posiadają wystarczających środków na pokrycie kosztów pomocy adwokata, mają prawo do korzystania z pomocy prawnej z urzędu, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Pomoc prawna z urzędu powinna być przyznana bez zbędnej zwłoki i najpóźniej przed przesłuchaniem danej osoby przez Policję, inny organ ścigania lub przez organ sądowy, lub przed przeprowadzeniem konkretnych czynności dochodzeniowo-śledczych lub dowodowych.

Kontakt zatrzymanego z obrońcą od momentu zatrzymania, stanowi też podstawową i minimalną gwarancję prewencji tortur i innych form złego traktowania. Ryzyko tortur jest bowiem największe bezpośrednio po zatrzymaniu, a wyroki polskich sądów pokazują, że tortury w Polsce są nadal poważnym problemem.

Niepokój KMPT budzi też nocne przesłuchanie podejrzanego w Prokuraturze. Nie jest to odpowiednia pora do realizacji czynności procesowej i o ile nie uzasadniają jej szczególne okoliczności danej sprawy, należy jej unikać. Nie ma bowiem żadnych przeszkód procesowych, by zatrzymany został przesłuchany następnego dnia, w obecności i po konsultacji ze swoim obrońcą. Dokonywanie przesłuchania w godzinach nocnych, gdy zatrzymany jest wyczerpany fizycznie i emocjonalnie samym faktem zatrzymania i poprzednim przesłuchaniem policyjnym, nie może być uznane za humanitarne traktowanie.

KMPT jest również zaniepokojony zamieszczeniem zdjęcia podejrzanego na jednym z portali społecznościowych, z podaniem jego danych osobowych i nawoływaniem do linczu. KMPT wyraża przekonanie, że powyższe zachowania staną się przedmiotem rzetelnych i wnikliwych postepowań karnych i dyscyplinarnych, które doprowadzą do ujawnienia sprawcy i wymierzenia kary adekwatnej do czynu.

Czytaj także: Pobili 70-latka podczas przesłuchania? Do sądu trafił akt oskarżenia przeciwko byłym policjantom z Ryk

KMPT ma również nadzieję, że opisane wyżej uwagi staną się przedmiotem refleksji ze strony odpowiednich władz i systemowych działań, które nie tylko wyeliminują wskazane nieprawidłowości, ale przede wszystkim doprowadzą do zmiany postaw w Policji, w pełni szanujących prawa człowieka. Przeciwdziałanie torturom jest bowiem procesem złożonym, wymagającym holistycznego, systemowego podejścia do tego zagadnienia oraz edukacji i odpowiednich ram prawnych.

Protokół fakultatywny do Konwencji ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania z 18 grudnia 2002 r. wskazuje w preambule, że „skuteczne zapobieganie torturom oraz innemu okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu wymaga edukacji i połączenia szeregu środków legislacyjnych, administracyjnych, sądowych i innych”.

Europejski Komitet ds. Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu (CPT) podkreśla, że skuteczne zapobieganie torturom i innym formom niewłaściwego traktowania przez funkcjonariuszy Policji wymaga zmiany kultury policyjnej, ukierunkowanej na poszanowanie praw człowieka i reagowania funkcjonariuszy na wszelkie przypadki złego traktowania przez ich współpracowników. Przemoc wobec osób pozostających pod nadzorem Policji powinna być postrzegana jako naruszenie praw człowieka oraz niedopuszczalny brak profesjonalizmu, który ma wpływ na wizerunek całej Policji. Zmiana sposobu myślenia oraz działania w Policji powinna rozpocząć się od konkurencyjnego i rygorystycznego systemu selekcji do służby oraz odpowiedniego wynagrodzenia, które stanowi ważne narzędzie do przyciągnięcia najlepszych kandydatów i utrzymania wysoce kompetentnego personelu [zob. Dwudziesty Ósmy Raport Generalny CPT, CPT/Inf (2019) 9, § 69-71; Raport CPT z wizyty w Polsce, CPT/Inf (2014) 21, § 24].

KMPT wyraża nadzieję na konstruktywny dialog władz w zakresie prewencji tortur i skuteczne zmiany systemowe.

Czytaj również: Zalecenia penitencjarno-ochronne Służby Więziennej nie mogą ograniczać praw osadzonych

20
Dodaj komentarz

avatar
19 Comment threads
1 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
20 Comment authors
LexyAniaAlexKasiauki Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
Krzychuuu
Gość
Krzychuuu

Moim zdaniem przeciwko mordercom i osobom psychicznie chorym zawsze powinny być stosowane najwyższe środki ostrożności.

Ania
Gość
Ania

Przecież osoby psychicznie chore to normalni ludzie, z którymi ma się styczność na co dzień.

Zaza
Gość
Zaza

Mogli to jeszcze pogłaskać i zaprosić rzeby sobie sam założył kajdanki…bydle na środku rynku powinni stratować

Ramirez
Gość
Ramirez

jprd co to jest Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur ? 🙂 My mieszkamy w Mali czy kraju Unii Europejskiej ?

Tragedia
Gość
Tragedia

Nóż się w kieszeni otwiera czytając to. Zabił z premedytacją i okrucieństwem dziecko! To nie człowiek! Nie poszanowal godności bezbronnego dziecka, nie zasługuje na jakiekolwiek poszanowanie człowieczeństwa. Po prostu czytać się tego nie da. Ciekawe czy gdyby zamordował ich dziecko też by czuli się tacy oburzeni? Tak głaskać po głowie, zaprosić do radiowozu i ugoscic obiadem na komendzie. Brawo dla policji, brawo dla policjantów. Nie mam litości dla dla takich bestii.

Domcio
Gość
Domcio

A jak pewien poseł opublikował dane policjantów to czy RPO podjął jakieś działania w tym zakresie? Ja, nie słyszałem. Policjant to również obywatel i ma takie same prawa jak każdy z Nas. Ludzie oddają na Policję ciężko zarobione pieniądze i mają prawo oczekiwać od nich pewnych działań. Wszyscy chyba chcemy żeby przestępczość malała. Przestępcy mają wiedzieć, że się z nimi Policja patyczkować nie będzie.

Gm
Gość
Gm

No następnym razem wyślą mu wezwanie.

Maco
Gość
Maco

Ciekaw jestem czy pan RPO tak by mówił gdyby to jego dziecko zostało zabite przez takiego zwyrodnialca????!!!!!

Jarek
Gość
Jarek

A ja mam małe pytanie, czy prewencja przewidziana w ustawie powinna się odnosić do tego typu zbrodni i nie bez kozery użyłem słowa zbrodni, bo to była bestialska zbrodnia, a ten śmieć robiąc takie rzeczy powinien być traktowany jak niebezpieczny czy qrwa nie? Jeśli nie dla tego typu sytuacji zostało to przewidziane to dla jakich????!!!!!!!

Rafał
Gość
Rafał

Najlepiej dać temu skurwielowi nuż i następne dzieci a potem uniewnnić i nagrodę dać

Dżejti
Gość
Dżejti

Prosze pana rzecznika zeby doczytal przepisy o uzyciu ŚPb

Arkadiusz
Gość
Arkadiusz

Wyżej opisana sytuacja powinna uświadomić policjantom w jakim kraju żyjemy i powinni zrozumieć, że trzeba olewać robotę, i robić absolutne minimum.Po 15latach odszedłem z tego burdelu. W tej chwili chwili policjant, nie ma żadnych praw, a skurwysyn który z zimną krwią zamordował bezbronne dziecko, ma być chuchany i dmuchany. To jest kurwa kpina!!!!!!!!!!!!!!!!Koledzy jebać robotę i tylko minimum, żeby doczekać do emerytury

Darek
Gość
Darek

Policjanci powinni dać mu możliwość ucieczki, a później z zimną krwią, tak jak ten zarzynał dziewczynkę, zastrzelić śmiecia strzałem w plecy. Dla mnie to jest dopiero sprawiedliwość. Mamy tu prosty przykład polskiego prawa, oprawca ma więcej praw niż ofiara. Za taki czyn jakiego się dopuścił należy się strzał w twardy dysk, a nie jeszcze podatnik będzie łożył na tego zwierza, a on będzie jeszcze narzekał że cela w której siedzi nie trzyma unijnych wymiarów albo jedzenie za mało kaloryczne, a w tym czasie ludzie w szpitalach głodują. Ja jestem za karą śmierci dla takich zwyrodnialców

Adam
Gość
Adam

Ten RPO to jakaś agentura on dziala bezustannie na szkodę Państwa Polskiego

Dos
Gość
Dos

Puk Puk Puk…….Tak proszę Pana? czy to Pan Morderca? Dzień dobry przyszliśmy Pana zatrzymać, proszę dać rączki, być grzecznym i już nikogo nie mordować. Założymy Panu Kajdanki taki plastikowe z różową kołderką z lekkim brokatowym połyskiem. Może być? nie za mocno? oh najmocniej Pana przepraszam że za mocno. Obiecuje że to się więcej nie powtórzy boje się sądów i prokuratur. Postępowanie Dyscyplinarne mi grozi, proszę sie nie skarżyć bardzo proszę.

FFF
Gość
FFF

JEST TO ZWYKŁE ŚCIERWO NIE ZASŁUGUJĄCE NA MIANO OBYWATELA……JAKIE PRAWO GO MA OBOWIĄZYWAĆ I ZA CO ???? O JAKIEJ GODNOŚCI SIĘ TU ZASTANAWIAMY ….MORDERCA ZAMORDOWAŁ NIEWINNĄ ISTOTĘ LUDZKA NIE UMIEJĄCĄ SIĘ NAWET OBRONIĆ ……SZUBIENICA LUB KULA W ŁEB …..

uki
Gość
uki

Panie bodnar pytanie potrafi pan sie wczuc w to co mogla czuc ta biedna Dziewczynka ??? potrafi pan ??? potrafi pan poczuc sie w to co czuja rodzice??? czy jakby pana dziecku stala sie taka krzywda tez by tak walczyl o bandyte ze mial inne kajdanki ktore mniemam mogly go uwierac??? na wszystkie wyzej pytania odpowiedz jedna nieeeeeee Koncz wasc wstydu oszczedz takie osoby jak bodnar terlikowski i inni to moze jeszcze dac wyrok jaki 3 lata 5 czy moze w zawieszeniu???? bodnar kur….. nie moge napisac tego co chce ale ………ale…… gotuje sie we mnie!!!!!

Kasia
Gość
Kasia

Prawa jakie prawa po tym co zrobił z premedytacją ten człowiek nie zasługuje na żadne prawa.Zasłużył sobie na to !!! To jest bestia nie człowiek zabił dziecko więc o jakich prawach tu mowa.

Alex
Gość
Alex

Ten zbrodniarz zaplanował dużo wcześniej i zabil dziecko do tego zbeszczescil jej zwloki !! I co z tego ze przespacerowal sie boso? Szkoda czasu policjantow i pieniedzy podatnikow na szacunek dla tego zwyrola. ( na sprawe sądową też)

Lexy
Gość
Lexy

Witam,jak by wygladała sytuacja jak by to nie letni zabił z premedytacją drugie dziecko ,duzo jest takich sytuacji i co też powinni wyciągnąć takie dziecko w kajdanch ,tez byscie mowili ze jest morderca,na krzeslo itp czy raczej nie

Ostatnio dodane